است ، وفا كند و به او لطف كند تا در اين خانه ناپايدار كه به كارش واداشته است ، ثواب طاعت او را نعمتى جاودانه در خانه‌اى ابدى و پايدار به او مرحمت كند ؟ و اگر اين بنده ، آن مالى را كه آقا به وى داده بود ، در زمان سكونت در خانهء اوليه در راهى صرف كند كه نهى فرموده و با فرمان آقا مخالفت ورزد ، همچنين كيفر و مجازات دائمى كند كه به وى وعده داده شده بود ، آقا در اين مجازات به او ستمى نكرده است زيرا قبلا به او گفته و اعلام كرده بود و وفاى به وعد و وعيد بر او واجب است كه آقايى توانا و مسلّط چنين است . اما آقا و مولى همان خداى عز و جل است و اما بنده همين انسان است كه آفريدهء اوست و مال و دارايى همان قدرت و توانايى و وسيع خداست و مقصود از امتحان اظهار حكمت و قدرت حق تعالى مىباشد ، و خانهء ناپايدار همين دنياست و برخى از مال كه آقا به بنده داده همان مقدار از قدرتى است كه آدمى دارد و امورى كه خداوند دستور داده است تا آن مال را صرف كند همان توانايى بر پيروى از پيامبران و اقرار بدان چه از طرف خداى عز و جل ، آورده‌اند ، و دورى كردن از وسايلى است كه از آنها نهى شده كه همان راه و روشهاى شيطانى است ، و وعدهء خدا كه نعمت جاودانه است همان بهشت است و امّا خانهء ناپايدار همين دنيا و خانهء ديگر كه باقى و جاويد است ، آخرت است . و عقيدهء ما بين جبر و تفويض ، همان اختيار و آزمايش است ، كه به وسيلهء قدرتى كه خداوند به بندگان داده و در پنج قسمت آن را شرح داده است كه امام صادق عليه السّلام آنها را نام برده ، مىفرمايد : ( آنها مشتمل بر جوامع فضيلت است و من آنها را با شواهد قرآنى و بيان - ان شاء اللّه - توضيح خواهم داد . . . ) . » براستى اين مثالى را كه امام هادى عليه السّلام ، آورده است روشن و واضح است در اين كه انسان مالك اراده و اختيار خويشتن است و او وقتى كه از خدا اطاعت مىكند از روى ميل و اختيار اطاعت مىكند نه آن كه مجبور باشد و همچنين وقتى كه نافرمانى مىكند و از سلطنت مولا پا را بيرون مىنهد بازهم از روى انتخاب است ، و بر پايهء همين اختيار ( امر بين امرين ) استوار است